Sống trên mảnh đất gia đình, tôi từng nhiều phen ân hận vì những lần sống bất cẩn trong bổn phận làm con. Và chính nơi đây, tôi học cách cúi xuống gieo vào lòng mình hạt giống của lòng hiếu thảo duy cảm, của sự thấu hiểu tinh tế. Hy vọng hạt giống sẽ bén rễ thật sâu, như những mầm cây bám rễ vào miền đất lành để lớn lên xanh tốt, chờ Tết.
*
Cha mẹ tôi nay đã luống tuổi, bước sang độ tuổi mà thời gian thường khẽ khàng lay vai họ nhắc nhở: hãy nghỉ ngơi. Độ tuổi mà lẽ ra nên thong thả như bóng chiều nghiêng xuống mái nhà, ấy vậy mà ông bà vẫn cứ thức dậy cùng tiếng gà gáy, tiếng chuông nhà thờ ngân. Họ vẫn như hai chiếc bóng quen thuộc in xuống thửa đất quê, bị níu bởi sợi dây vô hình của nếp sống, của nghĩa tình cả một đời gắn bó.
Tôi, ngoài ba mươi, sau những năm tháng bôn ba như cánh chim mỏi trời, lạc lõng giữa phố thị, tôi quyết định quay về nơi đã từng ra đi. Giữa thời buổi người ta có thể làm việc ở bất cứ đâu, tôi chọn trở thành một “công dân màn hình” để được gần mái nhà mình. Đó cũng là cách tôi trở về mà không phải rời xa nữa.
Khi xa cha mẹ, tình thương dấy lên nhẹ như khói lam chiều, mỏng nhưng lan rộng khắp cõi lòng, mỗi khi nghe những lời hỏi thăm quen thuộc từ đầu dây bên kia. Khi gần cha mẹ, tình thương rõ rệt và hữu hình như vết chân nứt nẻ của cha in xuống nền nhà, như nếp nhăn của mẹ thoáng sâu hơn giữa nụ cười. Và không thiếu những quan tâm nhỏ nhặt thường nhật của họ đôi khi khiến tôi phải thốt lên: “Cha mẹ yên tâm, con lớn rồi” – Nhưng lời nói ấy mỏng như giấy, chẳng bọc nổi tấm lòng rộng lượng của mẹ cha.
*
Trên tầng gác, tôi ngồi làm việc giữa ánh sáng xanh nhấp nháy của màn hình hắt lên mặt. Dưới sân vườn, cha mẹ lom khom bên những luống rau, tiếng cuốc chạm vào đất như tiếng thời gian gõ nhịp lên đời người.
Rồi một ngày, cha đổ mệt trước, mệt vì làm nụng quá sức. Trong phút lo lắng hóa thành bực bội, tôi đã buông những lời gai góc: nặng tiếng với mẹ vì “mới tí đã đi viện”, trách cha vì “tham công tiếc việc” để ra nông nỗi này. Tôi đã nói năng thật chẳng ra sao. Nghĩ lại, tôi thấy lòng mình như mặt đất vừa bị cày xới lộn nhào, trơ trọi, đầy hối lỗi – vừa như một kẻ tự tay nhóm lên ngọn lửa rồi dập tắt bằng chính lòng bàn tay mình, đầy xót xa.
Trong tiết lập đông năm đó, khi gió bắt đầu se lại như bàn tay lạnh vuốt qua mái tóc, cha mẹ rục rịch chuẩn bị vụ rau Tết. Nào cải bắp, su hào, súp lơ đến các loại hành, tỏi, rau mùi, xà lách, cải cúc… hàng trăm cây giống đặt vào lòng đất với trăm ngàn gửi gắm, từng hạt giống nhỏ như những ngọn đèn được gieo xuống đất đen chờ ngày sáng lên mầm xanh. Mỗi công đoạn đều thủ công từng chút một. Họ cuốc đất, vun luống, đặt từng cây con rồi phủ rơm, rắc trấu tận tâm như đắp lên lớp chăn mỏng để vỗ về giấc ngủ xanh non.
Trong khi chỉ cần một vòng ra chợ sẽ chẳng thiếu thứ gì, hay trong số quà cáp con cái dành dụm mang về biếu cha mẹ cũng không ít thứ. Biết vậy, nhưng họ vẫn không đành để mảnh vườn nhà nằm im lìm trống trải, nhất là khi Tết đang về gần. Với họ, gieo trồng không chỉ là việc làm mà đó là cách giữ nhịp sống hồn quê, giữ cho đôi tay còn cảm được sự sống nguyên lành, giữ cho tấc lòng nặng nghĩa với từng tấc đất đã lần hồi nuôi dưỡng cả đời.
Tôi hiểu mà vẫn không khỏi xót xa, khi thấy cha mẹ cặm cụi giữa sương gió heo may. Có lẽ cái tính “không đành bỏ dở” của họ cũng đã thấm vào tôi như mạch nước ngầm thẩm thấu. Mỗi người mỗi kiểu “tham công tiếc việc” để có thể “hóa giá” từng ngày/giờ công thành vật chất hữu hình để thể hiện sự quan tâm rất mực tới người thân. Chính bởi thế, ba tính cách này đã có những lời va nhau chan chát trong tương quan, không ai chịu buông bỏ lý lẽ của riêng mình, mà lý lẽ ấy, trớ trêu thay, đều xuất phát từ việc “thương một tình thương”.
*
Tôi đem nỗi niềm ấy kể với người bạn tâm giao, bạn tâm sự: “Cãi vã cũng giống như mảnh đất bị xới tung. Đất không xới thì hóa khô cằn, hoang dại. Đất phải nứt ra thì hạt mới gieo neo vào. Vết nứt có gây đau, nhưng từ đó mầm sống mới trồi lên. Con người hiểu nhau, thương nhau, nhiều khi phải trải qua những khe nứt rồi mới lành lặn.”
Những lời từ bạn chạm vào tôi như vệt mưa bụi, mỏng, lạnh và thấm lâu. Buổi chiều hôm ấy, tan làm (online), tôi bước ra vườn, lặng lẽ tưới từng luống rau. Nước thấm vào đất như chảy vào lòng. Chẳng ai cần biết, cũng chẳng ai hỏi. Những mầm cây vẫn xanh vẫn lớn lên như hiểu chúng rằng, trong lòng mỗi người đều ẩn chứa vốn thương yêu âm thầm và bền bỉ.
Chính trên mảnh đất này, nơi cha mẹ tôi đã bao mùa cày xới để có hoa màu, có sự sống, có những đổi thay trong đời sống gia đình, và đó cũng là nơi đã gieo những ước mơ hoài bão, những bước chân đi xa để quay trở về của tôi. Đất đã nứt nẻ rồi đầy lên, đã từng úa tàn rồi hồi sinh, như chính những câu chuyện buồn – vui – hiểu – giận hằng có trong gia đình. Và lần nào đất vỡ ra, mầm yêu thương cũng được cắm rễ sâu hơn.
Sống trên mảnh đất gia đình, tôi từng nhiều phen ân hận vì những lần sống bất cẩn trong bổn phận làm con. Và chính nơi đây, tôi học cách cúi xuống gieo vào lòng mình hạt giống của lòng hiếu thảo duy cảm, của sự thấu hiểu tinh tế. Hy vọng hạt giống sẽ bén rễ thật sâu, như những mầm cây bám rễ vào miền đất lành để lớn lên xanh tốt, chờ đón Tết.
Tản văn của Trần Duy Thành trên Giai Phẩm Báo Xuân Bính Ngọ – Kinh Tế Sài Gòn
Visited 8 times, 1 visit(s) today
